Likwidacja gminy za długi?

Ostrowice to gmina wiejska położona w województwie zachodniopomorskim, w północnej części powiatu drawskiego. Gminę zamieszkuje niewiele ponad 2 tysiące mieszkańców. Jak widać nie jest to rozbudowana administracyjnie aglomeracja miejska, a w taki sam sposób dotyczą ją kwestie związane z zadłużaniem się i problemami z obsługą tegoż zadłużenia.

Obecnie w Gminie Ostrowice mamy do czynienia z sytuacją bezprecedensową jak na polskie realia, gdyż Gminie grozi likwidacja z powodu zbyt dużego stanu zadłużenia, które na tę chwilę przewyższa trzykrotnie roczne dochody. Aktualnie dług tej małej Gminy sięga ponad 30 mln zł. Jak wiele jednostek samorządu terytorialnego w województwie zachodniopomorskim, Ostrowice stanowią pozostałość po państwowych gospodarstwach rolnych, w których po ich rozwiązaniu zapanowała ciężka sytuacja społeczno-materialna lokalnych mieszkańców. Aby między innymi zmniejszyć poziom bezrobocia, poprawić swoją atrakcyjność dla potencjalnych inwestorów oraz poprawić sytuację ludzi zamieszkujących te tereny lokalne władze zaczęły się zadłużać. Jednak bez fachowego wsparcia Agencji doradczych takich jak chociażby INC Rating, szybko pojawiły się problemy ze spłatą zaciągniętych zobowiązań, wobec tego Gmina, aby utrzymać płynność finansową postanowiła zaciągać pożyczki m.in. w tzw. parabankach. Rosnące odsetki i kolejne kredyty stopniowo pogrążały Gminę, do tego stopnia, że lokalni włodarze postanowili sprzedać gminne wodociągi oraz oczyszczalnię ścieków, które według nich okazały się nierentownymi inwestycjami. Wprawdzie majątek ten powrócił do Gminy, jednak koszty jego odkupienia znacznie przewyższały ich wcześniejszą cenę sprzedaży. Jednak nawet te posunięcia nie oddaliły Ostrowic od niechybnego upadku. Aktualnie generowane przez Gminę dochody nie wystarczają na podstawowe bieżące wydatki jak np. utrzymanie placówek edukacyjnych czy oświetlenie ulic.

Według raportów władz regionalnych, Ostrowice praktycznie nie mają szans na samoistne funkcjonowanie. Sam wojewoda zachodniopomorski wystosował już dwa wnioski do Ministerstwa Administracji o wszczęcie procedur likwidacyjnych. Po ewentualnej likwidacji Ostrowice miały by zostać włączone w granice Drawska Pomorskiego. Jednak ani burmistrz Drawska (obawiający się ewentualnego pogorszenia kondycji finansowej swojego samorządu) ani sami mieszkańcy Ostrowic nie wyrażają chęci na takie działania i zapowiadają protest. Likwidacja Gminy oznacza w rzeczywistości, że przestanie istnieć lokalna administracja, tj. zlikwidowany zostanie Urząd Gminy. Zamknięciu lub redukcji mogą ulec również m.in. szkoły. Mniej więcej rok temu opracowano dla Gminy plan naprawczy, lecz Ministerstwo Finansów nie wyraziło zgody na wsparcie finansowe Ostrowic.

Fragmentaryczna analiza finansowa Gminy Ostrowice

Zadłużenie ogółem miasta w latach 2009 – 2014 wzrastało przeciętnie o 49,34% rocznie do poziomu 33,69 mln złotych, co stanowi 317,82% dochodów bieżących.

Przez ostatnie 6 lat Ostrowice nie były w stanie wypracować dodatniej marży operacyjnej (z wyjątkiem roku 2012). Marża operacyjna znajdowała się w tym okresie w przedziale: -19,84% – 5,82%, osiągając średnią dla okresu w wysokości -8,00%.

Gdzie w takiej sytuacji miejsce na działalność Agencji Ratingowej ?

Sam Rating ocenia wiarygodność finansową oraz zdolność danego samorządu do regulowania krótko i długoterminowych zobowiązań finansowych. Rating, który zapewnia Agencja Ratingowa jest precyzyjną miarą oceny kondycji finansowej i ewentualnego ryzyka wystąpienia w dłuższym terminie niewypłacalności samorządu. W związku z tym współpraca między danym samorządem a np. INC Rating w zdecydowany sposób pomogła by uniknąć przypadków takich, jak ten opisany powyżej. Władze samorządowe dzięki analizie dokonanej przez Agencję, przyznanemu konkretnemu Ratingowi oraz wsparciu doradczemu są w pełni świadome możliwości zadłużeniowych swojej Gminy, co pozwoliło by lepiej i skuteczniej kontrolować samorządowe finanse. Kolejnym plusem byłby fakt, że władze na szczeblu regionalnym czy nawet państwowym, dzięki niezależnej i obiektywnej ocenie kondycji finansowej takiego samorządu mogły by odpowiednio szybko podjąć działania naprawcze w celu uniknięcia całkowitego bankructwa Gminy.